Ortaklığın Giderilmesi Davası(İzale-i Şuyu)

Hukuk sistemi, cezai yaptırımın yanı sıra insanlar arasında doğan anlaşmazlıkların ve uyuşmazlıkların giderildiği bir mekanizma olarak çalışır. Hukuki olarak uyuşmazlık ve anlaşmazlık genellikle taşınır, taşınmaz ve diğer kıymetli menkuller üzerinden birden fazla kişinin ortak olduğu durumlarda ortaya çıkmaktadır. Ortaklığın bulunduğu taşınır ve taşınmazlar üzerinden mahkemeler aracılığıyla ortaklığın giderilmesi veya bitirilmesi izale-i şuyu davasıyla gerçekleştirilir. Ortaklığın giderilmesi davası olarak bilinen bu hukuki işlem ancak ortak paylı hisseye sahip kişiler tarafından başlatılır. Ülkemizde görevli olan mahkemeler aracığıyla karara bağlanması durumunda ortaklığın giderilmesi davasında hissedarlar arasında satış işlemiyle sonuçlandırılarak taşınır, taşınmaz ve diğer menkul kıymetler artık kişisel mülke dönüştürülür.

Mahkeme Tarafından Ortaklığın Giderilmesi Hangi Kararlara Bağlanır?

Paylı hisse sahiplerinden herhangi birinin başvurmasıyla başlayan dava görevli mahkemelerce satış suretiyle ortaklığın giderilmesi veya aynen taksimle ortaklığın giderilmesi kararına bağlanır.

Satış suretiyle ortaklığın giderilmesi; mahkeme tarafından yapılacak olan araştırma, inceleme ve bilirkişi raporları göz önünde bulundurularak hâkim tarafından taşınır ve taşınmaz mallar üzerinden aynen taksim mümkün olmadığı zaman satış işlemine karar verilir. Hâkimin kararı ortaklığın giderilmesi satış işlemine bağlandığı takdirde satışı kararı veren mahkeme değil, o adli bölgede görevli olan satış memurları veya icra müdürlüğü tarafından yapılır.

Aynen taksimle ortaklığın giderilmesi; sahip oldukları taşınır ve taşınmaz malların mahkeme kararıyla ortaklığın giderilmesi isteyen pay sahipleri kendi aralarında sağladıkları anlaşmayı hâkim onayıyla taksim etmek isteyebilirler. Eğer ortaklar arasında herhangi bir paylaşım anlaşması söz konusu değilse mahkemenin hâkimi tarafından taraflara ortaklaşa mal paylaşımı yaptırılabilir. Eğer izale-i şuyu davasının aynen taksim yoluyla ortaklığın giderilmesi kararı çıkarılacak ise paylı hisse sahipleri ortaklığın giderilmesi davası vekalet ücretini herhangi bir avukata vermelerine de gerek yoktur.

İzale-i Şuyu Davasının Kimler Hangi Mahkemeye Açabilirler?

Türk Medeni Kanun’da belirtildiği üzere paylı hisse sahipleri taşınır ve taşınmazlar üzerinden izale-i şuyu davası açma hakkına her zaman sahiptirler. Ortaklığın giderilmesi davası ne kadar sürerse sürsün geçerli kanunun 698/1 maddesinde belirtildiği üzere; “Hukuki bir işlem gereğince veya paylı malın sürekli bir amaca özgülenmiş olması sebebiyle paylı mülkiyeti devam ettirme yükümlülüğü bulunmadıkça, paydaşlardan her biri malın paylaşılmasını isteyebilir.”

İzale-i Şuyu davasında ortaklığın giderilmesi davası satış usulü veya aynen taksim kararına bağlanması sağlayan tek yetkili mahkeme sulh hukuk mahkemeleridir. Ortaklığın giderileceği taşınır ve taşınmazların bağlı bulunduğu adli yargı sınırları içerisinde görevli bulunan varsa ilçe yoksa il merkezlerinde bulunan sulh hukuk mahkemeleri tarafından karara bağlanır. Bu davalara ilişkin olarak hukuk mahkemeleri taşınır kayıtlı mallar, tapusu var olan taşınmazlar, bono, tahvil, kayıtlı sicili bulunan gemiler ve markalar üzerine açılabilmektedir.

Davayı açmak isteyen paylı hisse sahipleri ortaklığın giderilmesi davası dilekçe örneğine sahip olmaları gerekir. Bu davalara ilişkin dilekçeler herhangi bir makama verilen suç duyurusu dilekçeleri gibi değildir. Belirli kalıplara sahip olduğu gibi içerisinde mevcut olması gereken bilgilere sahip olması gerekir. Bunun için paylı hisse sahibi bir şekilde herhangi bir avukata danışması veya en azından hukuki işlemlerde görevli olan kişiye dilekçe örneğini doldurtması davanın seyri açısında daha sağlıklı olacaktır. Ayrıca ortaklığın giderilmesi davası masrafların tamamı davaya katılan veya sebep olan paylı hisse sahiplerine aittir.

Makale Yazarı: Katip DS3

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.