Ücretsiz Avukat Nasıl Talep Edilir?

Herhangi bir sebepten dolayı meydana gelebilecek çeşitli olaylara bağlı olarak insanların yolu bir şekilde adliye ve mahkemelere düşebilmektedir. Kanunlarla tanımlanan hak arama ve savunma hakkı için devletimiz maddi gücü yeterli olmayanlar için ücretsiz avukat hakkı tanımıştır. Diğer adıyla adli yardım olan bu hakkı bizlere devletimiz Türkiye Barolar Birliği aracılığıyla sağlamaktadır.

Ücretsiz Avukat Talebi (Adli Yardım) Nedir?

Anayasamızda belirtildiği üzere sosyal devlet ve hukuk devleti ilkelerine göre hak arama özgürlüğü insanların eşitlik ilkesi çerçevesinde yararlanması gerekmektedir. Devlet olarak maddi durumu yetersiz veya olmayan vatandaşlarımız adalet önünde adil bir şekilde hak arayıp yargılanmalarının yapılabilmesi için adli yardım kurumu tarafından güvence altına alınmaktadırlar.

Hukuk Muhakemeleri Kanunun 334. ve 340. maddelerinde ifade edildiği üzere “Kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin, gereken yargılama veya takip giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, iddia ve savunmalarında, geçici hukuki korunma taleplerinde ve icra takibinde, taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması kaydıyla adli yardımdan yararlanabilecekleri” belirtilmektedir. Adli yardım desteği sadece kişiler bazlı olarak değil aynı zamanda kamu yararlı dernek ve vakıflar için geçerlidir. Buna göre ilgili kanunda “Kamuya yararlı dernek ve vakıflar, iddia ve savunmalarında haklı göründükleri ve mali açıdan zor duruma düşmeden gerekli giderleri kısmen veya tamamen ödeyemeyecek durumda oldukları takdirde adli yardımdan yararlanabildikleri” net bir şekilde belirtilmiştir. Karşılıklılık şartının sağlanması durumunda ülkemizde yer alan yabancılarında adli yardımdan yararlanabilmeleri devletimiz tarafından sağlanmaktadır.

Barodan Ücretsiz Avukat Talebi Nasıl Yapılır?

Barodan ücretsiz avukat talep etme veya adli yardım hizmeti sadece icra takiplerinde ve hukuk davalarında verilebilmektedir. Herhangi bir şekilde özel hukuk alanında veya idari davalarda mahkemeye başvuracak olan kişiler bu hizmetten ücretsiz bir şekilde faydalanabilirler. Ceza davalarında adli yardım olayı farklı bir kanuna bağlı olarak işletilmektedir. Ceza Muhakemesi Kanunu çerçevesinde görülmekte olan ceza davası için ücretsiz avukat talebini davanın görüldüğü mahkemeye yapılmalıdır. CMK’ya göre ceza davalarında alt sınırı 5 yıl hapis cezası olan davalarda kişinin talep olmaksızın devlet ücretsiz avukat ataması yapmaktadır. Bunun yanında kişinin 18 yaşından küçük olması, sağır ve dilsiz olması durumunda da devlet tarafından adli yardım kapsamında ücretsiz avukat ataması yapılmaktadır.

Hukuk davası açılırken veya icra takibi yapılırken ücretsiz avukat kullanmak isteyenler ilk olarak bağlı bulundukları baro başkanlığına müracaat etmeleri gerekecektir. Adli yardım talebi için barolar kişinin maddi durumunun olup olmadığını belgelendirmelerini istemektedirler. Baro tarafından istenen evrakların teslim edilmesinden sonra yapılan inceleme sonucunda başvurunun olumlu sonuçlanması durumunda ücretsiz avukat ataması yapılır. Talebi kabul edilen kişi ilk olarak kendisine atanan avukat için vekalet çıkartması gerekmektedir.

Barodan Ücretsiz Avukat Talebi İçin Hangi Evraklar Nelerdir?

Barolar kendilerinden ücretsiz avukat talebinde bulunacak kişilerden birtakım belgeleri istemektedirler. Bu belgeler adli yardım talebinde bulunacak olan kişilerin maddi durumunun olmadığına yönelik ispatına ilişkin evraklardır. Baro başkanlıkları tarafından istenen belgeler;

  • Nüfus cüzdanı fotokopisi
  • İkametgâh belgesi
  • Çalışanlar için aylık kazancı gösteren belge
  • Sosyal güvencesinin bulunup bulunmadığını bildiren belge
  • Taşınır ve taşınmazın bulunup bulunmadığını gösteren belge
  • Fakirlik belgesi
  • Açılan veya açılacak davaya ilişkin evrakların fotokopisi

Tüm bu evrakların hazırlanmasıyla birlikte ilgili adli yardım talebi için ilgili baro başkanlığına müracaat edilir. Evrakları değerlendirmeye alan başkanlık en kısa sürede ücretsiz avukat talebinde bulunan kişiye olumlu veya olumsuz geri dönüş sağlayacaktır.

Adli Yardımın Kişiye Sağladığı İmkanlar Nelerdir?

Hukuk Muhakemeleri Kanunun 340. maddesinde belirtildiği üzere adli yardımdan yararlanan kişiler için mahkemenin talebi doğrultusunda baro tarafından görevlendirilecek olan avukatın ücreti ve diğer yargılama giderlerinin her biri hazine tarafından ödenir” ibaresi bulunmaktadır. Kişilerin adli yardım talebinde bulunması durumunda sadece baronun atayacağı ücretsiz avukat hizmetinden faydalanması değil, ayrıca kendi davalarına ilişkin birtakım imkanlardan da faydalanması söz konusudur. Adli yardım talebinde bulunan kişilerin mahkeme masraflarına ilişkin kısmen veya tamamen alacakları yardımlar şunlardır.

  • Yargılama sırasında her türlü masrafın karşılanması
  • Yarılama giderlerine ilişkin birtakım teminatları göstermekten muaf tutulma
  • Tanık ve bilirkişi giderlerinin devlet bütçesinden karşılanması
  • Davaya atanacak olan vekilin tüm takip giderlerinin bütçe tarafından sağlanması
  • Tebligat işlemlerine ait giderlerin karşılanması
  • İcra müdürlükleri tarafından alınan tüm harç ve giderlerin devlet tarafından ödenmesi

Makale Yazarı: Katip DS3

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.